Nafaka için 3 model gündemde

Anayasa Mahkemesi (AYM), boşanan eşe süresiz nafaka verilmesine ilişkin düzenlemeyi dün oy çokluğuyla iptal etti.

Konu uzun süredir kamuoyunun ve siyasetin gündeminde yer alıyordu.

Yüksek Mahkeme bu çerçevede bugünkü toplantısında başvuruyu karara bağladı. Süresiz nafaka düzenlemesi iptal edildi ve Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) 9 aylık süre verildi.

Bu karar, nafakanın tamamen kaldırıldığı anlamına gelmiyor. Boşanan eş lehine yoksulluk nafakası verilmesi uygulaması devam edecek, ancak bu ömür boyu sürmeyecek. 

Bu kapsamda üç yeni model gündeme geldi. 

Adalet Bakanı Akın Gürlek, iptal kararı doğrultusunda, bir tarafı ömür boyu mağdur etmeyecek, adil ve hakkaniyete uygun yeni yasal düzenlemeyi TBMM takdirine sunacaklarını açıklamıştı.

Düzenlemede nikah tarihiyle boşanma davasının açıldığı gün arasındaki süreyi dikkate alması bekleniyor.

“Belirli süreli nafaka”, “evlilik süresine göre kademeli nafaka” veya “tarafların ekonomik durumuna göre nafaka” gibi farklı modeller içeren yeni bir sistem oluşturulması tartışılıyor. 

Düzenlemede nikah tarihiyle boşanma davasının açıldığı gün arasındaki süreyi dikkate alması bekleniyor. 

Karar, boşanma hukukunda son yılların en önemli dönüm noktalarından biri olarak değerlendiriliyor. 

Farklı amaçlara hizmet eden birkaç nafaka türü bulunuyor. Eş için ödenen nafaka, çocuk için yetişkin olana dek ödenen nafaka ve diğer aile bireyleri için talep edilen yardım nafakası bunlardan bazıları.

Boşanma davası sürerken, ekonomik olarak zayıf tarafın ve çocukların mağdur olmamasını sağlamak amacıyla geçici bir tedbir nafakası da uygulanabiliyor. Bu nafaka türü boşanma kesinleşince sona eriyor.

Eğer eş çalışmıyorsa, çocuğun bakımını üstleniyorsa ve geliri diğerinden ciddi ölçüde düşükse dava süresince tedbir nafakası uygulanıyor.

Türkiye'de en çok eşe ödenen yoksulluk nafakası tartışmalara konu oluyor. Bu nafakanın şartlarının oluşabilmesi için, nafaka isteyen eşin boşanma yüzünden yoksullaşacak olması gerekiyor.

Ayrıca boşanmada karşı tarafa göre daha az kusurlu olması ve diğer eşin ödeme gücünün bulunması gerekiyor. Kanunlarda bu nafaka türü için herhangi bir yıl sınırı bulunmuyor.

Yine de bu durum yoksulluk nafakasının ömür boyu ve her koşulda devam edeceği anlamına gelmiyor.

Örneğin nafaka alan kişinin yeniden evlenmesi durumunda yoksulluk nafakası kendiliğinden sona eriyor.

Bunun yanı sıra mahkeme kararıyla;

- Fiilen evli gibi yaşama,

- Yoksulluğun ortadan kalkması,

- Düzenli gelir elde edilmesi,

- Haysiyetsiz yaşam iddiasını ispatı,

- Nafaka yükümlüsünün ödeme gücünü kaybetmesi gibi durumlarda nafakaya son veriliyor.

- İştirak yani çocuk nafakasında ise velayeti alan ebeveyne çocuk yetişkin olana dek nafaka ödeniyor.

Bu nafaka türünde, boşanmadan sonra genellikle annede kalan çocuğun bakım, eğitim, sağlık ve yaşam giderlerine katkı sağlanması amaçlanıyor.

Genelde çocuk 18 yaşına gelene kadar sürüyor ve bundan sonra eğer eğitim devam ediyorsa yardım nafakası gündeme geliyor.

AK Parti'nin masasındaki taslakta evlilik süresinin esas alınması planlanıyor. 3 yıl evli kalanlara 5 yıl; 5 yıl evli kalanlara 7 yıl; 10 yıl evli kalanlara ise 12 süreyle nafaka ödenmesi öngörülüyor.

Bu sürenin sonunda ise nafaka yükümlülüğünün sona erdirilmesi gündemde.

Nafakanın sona ermesiyle maddi zorluk yaşayabilecek kadınlar için ise sosyal yardım mekanizmalarının devreye alınması düşünülüyor.

Nafaka kesildiğinde oluşabilecek mağduriyetlerin devlet destekleriyle giderilmesi amaçlanıyor.

Ayrıca çekişmeli boşanma davalarının azaltılması da düzenlemenin hedefleri arasında yer alıyor.

Davaların uzamasına neden olan unsurların ayrıştırılarak ayrı davalar kapsamında ele alınması ve sürecin daha hızlı sonuçlandırılması planlanıyor.